Elektirik Mühendisleri odası Gaziantep Şube Başkanı İslim Arıkan Elektirik Santralleri ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. Elektrik, diğer birçok enerji formunun aksine büyük ölçekli olarak depolanamadığı için, talep arttığında üretim de aynı hızla artırılmak zorundadır.
Sanayileşmenin hızla arttığı, 1930-1940’lı yıllarda, dünyada, elektrik üretim kaynağı hidrolik ve termik santrallerden oluşuyordu.
Bu dönemlerde gece ve gündüz arasındaki tüketim farkı çok yüksekti. Büyük kapasite ile, sürekli üretim yapan termik santrallerin, kısa sürede, hızlı şekilde üretim kapasitelerini değiştirmeleri zor olduğundan, bundan dolayı dünyada uzun yıllardır pompaj HES’li sistemler kullanılmaya başlanmıştı.
Pompajlı hidroelektrik santralleri aslında bir enerji depolama sistemidir.
Bu sistemde;
Elektrik talebinin yüksek olduğu saatlerde, su türbinlerden geçirilerek alt rezervuara aktarılır.
Elektrik talebinin düşük olduğu saatlerde (genellikle gece saatleri) sistemdeki türbin çalıştırılır ve su alt rezervuardan üst rezervuara basılır.
Günümüzde gece ve gündüz elektrik tüketimi arasındaki fark giderek azalmıştır. Ancak bununla birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının artması, sistemde dengeleme ve regülasyon ihtiyacını daha da önemli hale getirmiştir. Bu noktada pompajlı hidroelektrik santralleri eskiye nazaran hem elektrik sisteminin dengelenmesinde hem de iletim hatlarının daha verimli kullanılmasında önemli bir rol üstlenmektedir.
Dolayısı ile Ülkemizde ve dünyada yenilenebilir enerjinin kullanılması hedefi doğrultusunda pompaj sistemi vazgeçilmezdir.
Sistemden kısaca bahsedecek olursak;
Pompajlı hidroelektrik santrallerinde motor-jeneratör ünitesi çift yönlü çalışacak şekilde tasarlanır. Elektrik üretimi sırasında ünite jeneratör olarak çalışır; üst rezervuardan alt rezervuara bırakılan su, türbini döndürerek elektrik üretimini sağlar. Pompaj modunda ise aynı ünite motor olarak çalışır. Şebekeden aldığı elektrik enerjisiyle pompa-türbin sistemi çalıştırılır ve su alt rezervuardan üst rezervuara basılır.
Mevcut hidroelektrik santrallerinin bir kısmı, teknik olarak uygun olması halinde, pompajlı sistemlere dönüştürülebilir. Bunun yanında, bazı uygulamalarda pompaj işlemi için ayrı pompa ve motor sistemlerine ihtiyac duyulacaktır.
Bu sistemle, aslında, yenilenebilir enerji kaynaklarını, hidrolik kaynağa dönüştürmüş oluyoruz. Eğer pompajlı santrallerle etkin bir enerji planlaması yapmak istiyorsak, yenilenebilir